Lastik Sileceği
Yakıt Filtresi Kontrol ve Değişimi
Aracımın ilk defa rölantide titremeye başladığı günü hatırlıyorum. Rampada gaz verince tekleyen, otobanda 100'ün üstünde sarsılan bir motor... Servise gitmeden önce en ucuz ihtimalden başlamıştım: yakıt filtresi. Filtreyi söküp içindeki koyu, çamursu sıvıyı bir kavanoza boşalttığımda sorunun kaynağını görmüştüm. O günden beri yakıt filtresi değişimi benim için bakım takviminin sabit maddelerinden biri.
Bu iş, hava filtresi değişimi kadar kolay değil ama motor yağı değiştirmekten de zor sayılmaz. Biraz sabır, birkaç anahtar ve dökülen yakıta karşı hazırlıklı olmak yeterli.
Yakıt Filtresi Ne İşe Yarar, Nerede Durur?
Yakıt deposunun içi düşündüğünüz kadar temiz değil. Zamanla pas parçacıkları, istasyondan gelen tortular ve yoğuşma suyu birikir. Filtre bu pisliği enjektörlere ulaşmadan tutar. Enjektör memelerinin delik çapı saç teli inceliğinde olduğu için tıkanan bir memenin faturası, filtrenin on katıdır.
Konumu araca göre değişiyor. Ben şu üç yerde karşılaştım:
- Motor bölmesinde: Özellikle dizellerde, silindir kapağının yanında plastik bir kap içinde. En kolay ulaşılanı bu.
- Aracın altında, şasi boyunca: Sürücü koltuğu hizasında, yakıt hattına bağlı silindirik metal bir kutu. Krikoyla kaldırıp altına girmek gerekir.
- Depo içinde, yakıt pompasıyla birlikte: Yeni nesil benzinlilerde yaygın. Arka koltuk minderi kaldırılıp servis kapağından ulaşılır. Bu tipe ilk denemenizde girmenizi önermem.
Ne Zaman Değişmeli?
| Belirti | Ne anlama gelir |
|---|
| Yokuşta güç kaybı, teklemesi | Filtre yakıt akışını kısıtlıyor |
| Zor çalışma, uzun marş | Hatta basınç düşük kalıyor |
| Rölantide düzensiz devir | Kirlilik enjektörlere geçmiş olabilir |
| Sabah çalışıp yolda stop etme | Klasik tıkalı filtre tablosu |
Belirti beklemeye gerek yok aslında. Aracın kullanım kılavuzunda yazan aralığa uymak en sağlıklısı; dizellerde bu genelde daha sıktır. Kalitesiz yakıt aldığınızı düşünüyorsanız veya araç uzun süre az yakıtla durduysa aralığı kısaltın.
Adım Adım Değişim
- Hazırlığı yapın. Yeni filtre (araç motor koduna uygun), uygun boyda anahtarlar, hortum kelepçe pensesi, geniş bir leğen, bez, eldiven ve gözlük. Yanınızda küçük bir yangın söndürücü bulundurun; abartı değil, yakıtla çalışıyorsunuz.
- Motoru soğutun, kontağı kapatın. Sıcak egzoz manifolduna damlayan mazot tehlikelidir. En az yarım saat bekleyin.
- Hattaki basıncı düşürün. Benzinlilerde en pratik yol: sigorta kutusundan yakıt pompası sigortasını çekip motoru çalıştırmak. Araç birkaç saniye içinde stop eder, hat boşalır. Sonra aküyü de sökün. Akü terminali ve topraklama temizliği yaparken kullandığınız aynı dikkatle, önce eksi kutbu ayırın.
- Filtreyi bulun ve fotoğrafını çekin. Ciddiyim, bu adımı atlamayın. Giriş-çıkış hortumlarının hangisi nereye gidiyor, hangi yöne bakıyor... Telefonla iki kare çekmek, sonradan yarım saat kafa yormaktan iyidir. Filtrenin üzerinde akış yönünü gösteren bir ok vardır, onu da not edin.
- Leğeni altına koyun, hortumları sökün. Kelepçe tipine göre penseyle ya da tornavidayla gevşetin. Yakıt gelecek, buna hazır olun. Hortum sertleşip yapışmışsa zorlamayın, ucunu hafifçe çevirerek çıkarın; çatlarsa hortumu da değiştirmeniz gerekir.
- Eski filtreyi çıkarın. Kelepçesinden kurtarıp alın. İçindekini leğene boşaltın ve renge bakın. Berrak sarı-yeşil normal; kahverengi çamur, siyah tortu veya dipte biriken su varsa depo kirlenmiş demektir.
- Yeni filtreyi takın. Ok işareti motora doğru bakacak şekilde yerleştirin. Dizel araçlarda yeni filtreyi mümkün olduğunca mazotla doldurarak takmak, ilk çalıştırmada hava yapmayı azaltır.
- Hortumları ve kelepçeleri sıkın. Kelepçeler eskimişse yenileyin. Plastik gövdeli filtrelerde aşırı sıkmak çatlağa yol açar; el sıkılığından sonra çeyrek tur yeterli.
- Havayı alın. Aküyü ve sigortayı bağlayın. Kontağı marş vermeden açıp 3-5 saniye bekleyin, kapatın; bunu birkaç kez tekrarlayın. Elle çalışan besleme pompası varsa sertleşene kadar pompalayın. Sonra marş verin.
- Kaçak kontrolü yapın. Motor çalışırken bağlantıları gözle ve elle kontrol edin. Aracı beş dakika çalıştırıp durdurun, altına karton serip bir gece bekletin. Sızıntı ve kaçak kontrolü alışkanlığı burada işe yarar.
Sık Yapılan Hatalar
Filtreyi temizleyip tekrar takmaya çalışmak
Kağıt elemanlı yakıt filtreleri temizlenmez. Basınçlı havayla üflemek kağıdı yırtar ve tuttuğu pisliği içeri geçirir. Temizlenebilen tek parça, bazı dizellerde altta bulunan su ayırıcı haznedir; onun tapasını açıp biriken suyu boşaltırsınız. Filtrenin kendisi tek kullanımlıktır.
Akış yönünü ters takmak
Ok işaretini görmezden gelmek, filtreyi işlevsiz bırakır ve tortuyu doğrudan enjektörlere yollar. En sık gördüğüm hata bu.
Aküyü sökmemek
Dökülen yakıt buharı ile b