Hava Filtresi Temizleme ve Değişimi

Aracımın gaza geç tepki verdiğini fark ettiğim gün ilk baktığım yer motor kaputunun altındaki o siyah plastik kutuydu. Kapağı açtım, filtreyi çıkardım ve ışığa tuttum: neredeyse hiç ışık geçmiyordu. O günden beri her yağ değişiminde filtreye de bakıyorum, çünkü hava filtresi değişimi yapabileceğiniz en ucuz ve en kolay bakımlardan biri. Alet çantası bile şart değil; çoğu araçta iki klips ve bir tornavida yetiyor.

Hava Filtresi Ne İşe Yarar?

Motor yakıtı yakabilmek için hava emer ve bu havanın içindeki toz, kum, polen, böcek artıkları silindirlere girmemeli. Filtre bu işi yapar. Tıkandığında motor nefes alamaz; yakıt tüketimi artar, gaz tepkisi tembelleşir, bazen rölanti dalgalanır. Ben kendi arabamda tıkalı filtreyle yeni filtre arasındaki farkı ilk gaz basışta hissettim.

Bir de kabin filtresi var, onu karıştırmayın. Kabin filtresi içeri aldığınız havayı temizler ve klima sistemi bakımının bir parçasıdır. Motorun hava filtresi tamamen ayrı bir parçadır, genelde motor bölmesinde büyük bir kutunun içinde durur.

Ne Zaman Bakmalı?

Aracın kullanma kılavuzundaki aralık esastır ama tozlu yollarda, şantiye çevresinde ya da stabilize yolda çok gidiyorsanız daha erken kirlenir. Ben pratikte şunu uyguluyorum: her motor yağı değişiminde filtreyi çıkarıp gözle kontrol ediyorum. Şu belirtiler varsa hemen bakın:

• Gaza basınca eskisi gibi çekmiyor, tempo kaybı var
• Yakıt tüketimi belirgin şekilde arttı
• Rölantide motor titriyor ya da devir oynuyor
• Egzozdan koyu duman geliyor

Adım Adım Kontrol, Temizlik ve Değişim

1. Motoru soğutun. Sıcak motorda çalışmayın. Kontağı kapatın, anahtarı çıkarın, kaputu açıp on beş dakika bekleyin.
2. Filtre kutusunu bulun. Genelde motorun üstünde ya da yan tarafında, emme borusuyla motora bağlanan dikdörtgen veya yuvarlak siyah plastik bir kutudur. Emin olamazsanız kalın hortumu takip edin, sizi kutuya götürür.
3. Kapağı açın. Çoğu araçta metal klipsler var, elle açılıyor. Bazılarında yıldız vida bulunur. Vidaları çıkardığınız sırayı aklınızda tutun, tekrar takarken işiniz kolaylaşır. Vidaları asla motor bölmesine bırakmayın, küçük bir kaba koyun.
4. Filtreyi çıkarın ve inceleyin. Filtreyi düz şekilde yukarı çekin, sallamayın; sallarsanız üstündeki toz kutunun içine, oradan da emme kanalına dökülür. Sonra filtreyi ışığa tutun. Kıvrımların arasından ışık geçmiyorsa değişim zamanı gelmiştir.
5. Kutunun içini temizleyin. Yeni filtreyi kirli kutuya oturtmanın anlamı yok. Nemli bir bezle içini silin, yaprak veya böcek kalıntısı varsa toplayın. Ben elektrikli süpürgenin ince ucuyla da bir tur atıyorum. Kutunun içine basınçlı hava tutmayın, tozu emme kanalına doğru itersiniz.
6. Az kirliyse temizleyin. Standart kağıt filtreyi yıkamak yasak; ıslanınca lifler bozulur ve süzme özelliğini kaybeder. Yapabileceğiniz tek şey filtreyi temiz bir zemine hafifçe vurup gevşek tozu dökmek ya da dışarıdan içeriye değil, ters yönden düşük basınçlı hava tutmaktır. Bu ancak bir sonraki değişime kadar zaman kazandırır, kalıcı çözüm değildir. Sünger veya yıkanabilir sportif filtreniz varsa üreticinin kendi temizleme ve yağlama setini kullanın.
7. Yeni filtreyi yerleştirin. Eski filtreyle yenisini yan yana koyup ölçülerini ve lastik contanın yönünü karşılaştırın. Filtre kutuya boşluksuz oturmalı; kauçuk kenar her yerde temas etmeli. Zorlayarak bastırmanız gerekiyorsa yanlış parça almışsınızdır.
8. Kapağı kapatın. Klipsleri tek tek takın, vidaları elle sıkın. Aşırı sıkarsanız plastik diş sıyrılır. Kapağın kenarına parmağınızı gezdirip açık kalan bir yer olup olmadığını kontrol edin.
9. Çalıştırıp dinleyin. Motoru çalıştırın. Islık gibi bir emiş sesi geliyorsa kapak tam oturmamıştır. Kısa bir tur atıp gaz tepkisini deneyin.
10. Not düşün. Değişim tarihini ve kilometreyi telefonunuza ya da bakım defterine yazın. Ben aynı nota fren balatası, akü ve soğutma sıvısı kontrollerini de ekliyorum; böylece hiçbiri unutulmuyor.

Sık Yapılan Hatalar

• Kağıt filtreyi suyla yıkamak. En yaygın hata. Yıkanan filtre kurusa bile eski performansını vermez, üstelik nemli filtre debimetreye zarar verebilir.
• Filtreyi ters takmak. Kıvrımlı yüzey ile conta yönü karışıyor. Eski parçayı çıkarmadan önce telefonla fotoğraf çekin, en garanti yöntem bu.
• Kutuyu temizlemeden yeni filtre koymak. Alt kısımda biriken tozu bırakırsanız yeni filtre kısa sürede kirlenir.
• Ucuz, ölçüsü tutmayan parça almak. Kenarından hava kaçıran filtre, hiç filtre olmamasından farksızdır. Araç kodunuza uyan parçayı alın.
• Kapak vidalarını unutmak. Titreşimle kapak kalkar, filtresiz hava emilir. Ben iş bitince vidaları parmakla tek tek sayıyorum.
• Kabin filtresini değiştirip motor filtresini unutmak. İkisi ayrı iş, ikisini de programınıza alın.

Filtre değişimi on beş dakikalık iş, ama ertelendiğinde motora giren tozun bedeli çok daha ağır olur.

Özet

Motor soğukken kaputu açın, filtre kutusunu bulun, kapağı dikkatlice s