Lastik Sileceği

Akü Terminali ve Topraklama Temizliği

Bir sabah aracım çalışmadığında ilk düşündüğüm şey akünün bittiği olmuştu. Kaputu açtım, terminallerin üstünde mavi-yeşil, pudra gibi bir tabaka vardı. O gün öğrendim ki akü bitmemiş, sadece akımın geçtiği yol tuz gibi bir birikintiyle kaplanmıştı. Yarım saatlik bir akü terminali temizleme işinden sonra araç ilk çevirişte çalıştı. O yüzden bu işi hem en basit hem de en çok işe yarayan bakımlardan biri sayıyorum.

Neden Oksitlenir?

Akünün kutup başlarından zamanla çok küçük miktarda asit buharı sızar. Bu buhar, kurşun kutup başı ve bakır kablo pabucuyla tepkimeye girince o beyaz-mavi kabuk oluşur. Kabuk elektriği çok kötü iletir; yani motor marş anında ihtiyacı olan akımı tam alamaz. Bazen de sorun kutup başında değil, aracın şasesine bağlanan topraklama kablosunda olur. Ben yıllarca ilk kabloya bakıp ikincisini atladım, sonra öğrendim: kötü bir topraklama; zayıf marş, titreyen farlar, hatalı gösterge uyarıları gibi bir sürü tuhaf belirti üretebiliyor.

Hazırlık: Elimin Altında Ne Olur

Motoru kapatıp kontağı çıkarıyorum, mümkünse birkaç dakika bekliyorum. Üzerimdeki metal saat ve yüzüğü de çıkarıyorum; bir kez tornavida ucunu yanlışlıkla artı kutupla şaseye aynı anda değdirmiştim, çıkan kıvılcım bana yeterli dersi verdi.

Adım Adım Temizlik

  1. Önce eksi kutbu sökün. Genelde siyah kablo ve üstünde "−" işareti olur. Somunu gevşetip pabucu yukarı doğru hafif oynatarak çıkarıyorum. Eksiyi ilk söküp en son takmak, kısa devre riskini büyük ölçüde bitiriyor.
  2. Sonra artı kutbu sökün. Kırmızı kablo, çoğu zaman plastik kapaklı. Söktükten sonra pabuçları akünün üstüne değmeyecek şekilde kenara yatırıyorum.
  3. Kuru kabuğu dökün. Fırçayla ya da eski bir bezle iri birikintiyi silkeliyorum. Tozu solumamak için yüzümü uzak tutuyorum, hafif nemli bez daha kontrollü oluyor.
  4. Karbonatlı suyu uygulayın. Diş fırçasını karışıma batırıp kutup başlarına ve pabuçların içine sürüyorum. Köpürmeye başlarsa doğru yoldasınız; asit nötralize oluyor. Bir iki dakika bekletip fırçalıyorum.
  5. Durulayın ve tamamen kurutun. Az miktarda temiz suyla akıtıp kağıt havluyla siliyorum. Karbonat kalıntısı bırakmam; nem tuttuğu için sonradan yeniden korozyon başlatır. Akü kapaklarının üstüne su kaçırmamaya özellikle dikkat ediyorum.
  6. Metali parlatın. Kutup başının konik yüzeyini ve pabucun iç yüzünü ince zımparayla hafifçe parlatana kadar geziyorum. Amaç malzeme aşındırmak değil, temiz metal yüzey elde etmek.
  7. Topraklamayı da temizleyin. Eksi kablonun diğer ucu genelde motor bloğuna ya da gövde sacına vidalıdır. O cıvatayı söküp altındaki pas ve boyayı fırçalıyorum. Temas yüzeyi metalik parlak olmalı. Bu adım bende marş sesini gözle görülür şekilde toparladı.
  8. Geri takın: artı, sonra eksi. Pabucu dibine kadar oturtup somunu sıkıyorum. Sıkılık ölçüsü şu: pabucu elle çevirip oynatamıyorsam tamam. Aşırı sıkmak kurşun kutbu çatlatabilir.
  9. İnce bir kat koruyucu. Bağlantı bittikten sonra kutup başlarının dışına ince gres veya vazelin sürüyorum. Temas yüzeyinin arasına değil, üstüne. Bu, buharın metale ulaşmasını geciktiriyor.
  10. Kontrol edin. Kontağı açıp farları, kornayı deniyorum, sonra motoru çalıştırıyorum. Marşın daha "istekli" dönmesi çoğu zaman ilk hissedilen fark.
Bir voltmetreniz varsa: motor kapalıyken 12,4–12,7 V civarı sağlıklı sayılır. Motor çalışırken 13,5–14,5 V arası şarj sisteminin iş gördüğünü gösterir. Temizlikten sonra hâlâ düşük değer okuyorsanız sorun akünün kendisinde ya da şarj sisteminde olabilir; akümülatör bakımını daha detaylı ele aldığımız bölüm bu noktada işinize yarar.

Sık Yapılan Hatalar