Lastik Sileceği
Araçta Sızıntı ve Kaçak Kontrolü
Garajın betonunda ilk kez koyu bir leke gördüğümde içim bir hoş olmuştu. "Motor gitti" diye düşündüm, panikle servise koştum; adam eğilip baktı, "Bu klima suyu abi" dedi ve para almadan gönderdi. O günden beri arabanın altına bakmayı bir alışkanlık haline getirdim. Çünkü araba kaçak kontrol işi, aslında büyük arızaları küçükken yakalamanın en ucuz yolu. Bir tişört, bir el lambası ve on dakika yeterli.
Neden Kendim Kontrol Ediyorum?
Sızıntılar bir gecede oluşmuyor. Bir keçe önce nemlenir, sonra terler, sonra damlar. O "terleme" evresinde yakalarsan lastik bir keçeyle iş biter. Damlama evresine kadar beklersen motor yağı seviyesi düşer, kayışlar yağa bulanır, hararet yapar; masraf katlanır. Ben yağ seviyesini kontrol ederken hep altına da bir göz atıyorum, ikisi zaten aynı rutinin parçası.
Adım Adım Sızıntı Kontrolü
- Aracı düz ve temiz bir zemine çekin. Toprak ya da çakılda damla iz bırakmaz, hepsi emilir. Beton veya asfalt idealdir. Ben mümkünse arabayı akşam park ettiğim yere sabah tekrar bakarım; gece boyu birikmiş iz çok daha belli olur.
- Motorun altına karton serin. En sevdiğim numara bu. Büyük bir mukavvayı motor bölmesinin altına, ön tekerlekler arasına kaydırıyorum ve bir gece bekletiyorum. Sabah kartonu çıkarıp ışığa tutunca damlanın hem rengi hem de arabanın hangi bölgesinden düştüğü net görülüyor. Kartona bir kalemle "sol ön", "orta" diye yazarsanız yönü şaşırmazsınız.
- Motoru soğukken gözle tarayın. Kaputu açın, el lambasıyla üstten aşağıya doğru bakın. Yağ sızıntısı genelde toz tutar; ıslak değil, çamurlu-siyah bir kabuk gibi görünür. Supap kapağı contası, yağ filtresi çevresi, karter tapası ve kam mili keçeleri klasik noktalardır.
- Sıvı hazneleri seviyelerini not edin. Motor yağı çubuğu, antifriz haznesi, fren hidrolik deposu, direksiyon hidroliği ve cam suyu. Bir kağıda tarih atıp seviyeleri yazın. İki hafta sonra tekrar bakın. Yerde iz yok ama seviye düşüyorsa, sızıntı sıcak yüzeyde buharlaşıyor olabilir; bu daha sinsi bir durumdur.
- Damlanın rengini ve kokusunu tanıyın. Parmağınıza alıp beyaz bir kağıt peçeteye sürün. Renk ve kıvam size çok şey söyler:
| Renk / Görünüm | Muhtemel sıvı | Nereye bakılır |
| Berrak, kokusuz su | Klima kondensi (normal) | Yolcu tarafı, ön koltuk altı |
| Bal rengi ya da koyu kahve, kaygan | Motor yağı | Karter, supap kapağı, filtre |
| Yeşil, pembe, turuncu, tatlımsı koku | Antifriz / soğutma suyu | Radyatör, hortum kelepçeleri, devirdaim |
| Kırmızı-kahve, yanık koku | Şanzıman yağı | Motorun arkası, şanzıman gövdesi |
| Açık sarı, çok kaygan, keskin koku | Fren hidroliği | Tekerlek arkası, ana merkez |
| Kırmızı veya amber, ince | Direksiyon hidroliği | Ön aks bölgesi, hidrolik deposu |
| Benzin/dizel kokusu | Yakıt | Depo altı, yakıt hatları |
- Tekerlek arkalarını kontrol edin. Jantın iç yüzeyinde ıslaklık, lastik omuzunda yağlı iz varsa bu fren hidroliği ya da amortisör yağı olabilir. Balata kontrolü yaparken zaten oraya bakıyorsunuz, aynı anda keçelere de göz atın.
- Motoru çalıştırıp tekrar bakın. Rölantide iki üç dakika bekletin. Basınç altında sızıntı belirginleşir. Sıcak yüzeye elinizi değdirmeyin, sadece lambayla izleyin. Antifriz kaçağı varsa tatlımsı bir koku alırsınız ve motor bloğunda beyaz-kireçli izler görürsünüz.
- Şüpheli yeri silip tekrar izleyin. Fren temizleyici ya da kuru bezle bölgeyi temizleyin. Bir-iki gün sonra aynı yer yine ıslaksa kaynak orada. Eskiden kalma bir yağ izini yeni sızıntı sanıp boşuna parça değiştirmenin önüne geçer bu.
Hangi Durumda Yola Çıkmam?
Bazı sızıntılar "bakalım ne olacak" denecek türden değil. Fren hidroliği kaçağında pedal boşluk yapar, bu doğrudan can güvenliği meselesi. Yakıt kokusu ve ıslaklık varsa yangın riski var. Antifriz hızlı akıyorsa motor kısa sürede hararet yapar ve silindir kapağı gider. Bu üçünde arabayı çekiciyle götürmeyi tercih ederim; gerisi genelde takip edilebilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Klima suyunu arıza sanmak. Sıcak günlerde yolcu tarafından damlayan berrak su tamamen normaldir. Klima sistemi bakımı yazısında bundan bahsetmiştim, kokusuz ve yağsızsa merak etmeyin.
- Motoru basınçlı yıkayıp "geçti" sanmak. Yıkama izi siler, sızıntıyı silmez. Hatta izler kaybolduğu için kaynağı bulmak zorlaşır.
- Sıcak motorda radyatör kapağını açmak. Basınçlı kaynar su fışkırır, ciddi yanık yapar. Motor soğuyana kadar bekleyin.
- Eksileni sürekli tamamlayıp asıl sorunu görmezden gelmek. Her hafta antifriz ekliyorsanız orada bir delik var.
- Yanlış sıvı eklemek. Antifriz haznesine musluk suyu, hidrolik deposuna motor yağı koymak sistemi bitirir. Etikette ne yazıyorsa onu kullanın.
- Kaputu hiç açmamak. Yerde iz olmadığı için sorun yok sanmak en yaygın