Klima Sistemi Bakımı

Geçen yaz aracın klimasını açtığım anda burnuma çorap kokusu gibi bir şey geldi. Serviste "gaz azalmış olabilir" dediler ama benim içime sinmedi. Kaputu açıp biraz kurcalayınca sorunun polen filtresi ve buharlaştırıcı üzerindeki nem olduğunu anladım. O günden beri araba kliması bakımını kendim yapıyorum ve açıkçası çoğu işin, motor yağı değiştirmekten bile kolay olduğunu söyleyebilirim.

Aşağıda kendi düzenimi anlatacağım: neyi ne zaman yapıyorum, hangi malzemeyi kullanıyorum, nerede tökezledim.

Klima Sistemi Aslında Nasıl Çalışıyor?

Detaya boğulmadan söyleyeyim: kompresör, gazı (çoğu araçta R134a ya da daha yeni araçlarda R1234yf) sıkıştırır. Sıkışan gaz ısınır, ön tampon arkasındaki kondenser bu ısıyı dışarı atar. Sonra gaz bir daralma noktasından geçip aniden genleşir ve buz gibi soğur. Torpido altındaki buharlaştırıcı (evaporatör) bu soğuğu kabine üfler.

Bu döngüyü bilmek işe yarıyor, çünkü arıza tarif ederken "soğutmuyor" demek yerine "kompresör kavraması dönüyor ama hava serin bile değil" diyebiliyorsunuz. İkisi çok farklı iki sorun.

Adım Adım Klima Bakımı

1. Polen filtresini bulun ve çıkarın. Çoğu araçta torpido gözünün arkasında, bazılarında ön cam altındaki plastik ızgarada duruyor. Torpido gözünün yanlarındaki iki stoperi içeri bastırıp gözü tamamen aşağı sarkıtıyorum, arkada dikdörtgen bir kapak beliriyor. Klipsleri elle açılıyor, alet bile gerekmiyor.
2. Filtrenin haline bakın. Ben eskisini çıkarınca ışığa tutuyorum. Işık geçmiyorsa ömrünü doldurmuş demektir. İçinden çam iğnesi, yaprak, hatta bir keresinde kurumuş bir böcek çıkmıştı. Motor tarafındaki hava filtresi ile karıştırmayın; ikisi ayrı parçalar ve ayrı görevleri var.
3. Yeni filtreyi doğru yönde takın. Filtrenin kenarında hava akış yönünü gösteren bir ok var. Ters takarsanız katmanlı yapı düzgün çalışmaz. Karbonlu (aktif karbon) modelleri tercih ediyorum, koku tutması gözle görülür şekilde daha iyi.
4. Kondenseri temizleyin. Ön tamponun arkasında, radyatörün önünde duran ince petekli parça. Üzerine yapışan sinek ve toz, ısı atmasını engelliyor. Bahçe hortumuyla, düşük basınçla ve içeriden dışarı doğru yıkıyorum. Yüksek basınçlı yıkama peteği yatırır, o zaman iş büyür. Bu iş soğutma sistemi bakımıyla da örtüşüyor, radyatör de aynı anda temizlenmiş oluyor.
5. Buharlaştırıcıyı dezenfekte edin. Kokunun asıl kaynağı burası. Marketlerde satılan klima temizleme spreylerini kullanıyorum. Aracı çalıştırıp klimayı kapatıyor, fanı en yüksek kademede iç hava sirkülasyonuna alıyorum, sonra spreyi hava emiş kanalına (polen filtresi yuvasına) boşaltıyorum. On dakika çalışsın, sonra kapılar açık halde havalandırıyorum.
6. Tahliye hortumunu kontrol edin. Klima çalışırken aracın altında su birikmesi normaldir; bu yoğuşma suyudur. Su akmıyorsa hortum tıkanmıştır ve nem içeride kalır. Motor bölmesinin alt kısmında, yolcu tarafına yakın küçük bir lastik hortum arayın. Tıkalıysa ince bir kabloyla nazikçe açın.
7. Kompresörü çalıştırın, kışın bile. Ayda birkaç kez, on beş dakika kadar klimayı açıyorum. Yağ sistemde dolaşıyor, keçeler kurumuyor. Kışın hiç açılmayan klimaların yaza girerken gaz kaçırması boşuna değil.
8. Soğutmayı ölçün. Basit bir termometreyi orta havalandırma menfezine tutun. Motor rölantideyken, iç hava sirkülasyonu açıkken çıkan hava dış hava sıcaklığının belirgin şekilde altında olmalı. Ilık çıkıyorsa gaz azalmış ya da kompresör devreye girmiyor olabilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Marketten alınan gaz kitiyle rastgele dolum yapmak. Sisteme fazla gaz basmak, az gazdan daha zararlı. Basınç yükselir, kompresör zorlanır. Gaz doldurmadan önce sistemin vakumlanması gerekir, bu da ev şartlarında yapılabilecek bir iş değil.
• Kokuyu parfümle bastırmaya çalışmak. Menfeze takılan kokular sorunu gizler, mantar kolonisi büyümeye devam eder. Kaynağı temizlemek gerekir.
• Polen filtresini yılda bir bile değiştirmemek. Tıkalı filtre fan motorunu zorluyor ve soğutma performansını doğrudan düşürüyor.
• Kondensere yüksek basınçlı su tutmak. Yatan petekler hava geçişini keser, klima yolda yeterince soğutur ama trafikte pes eder.
• Klimayı hep iç hava sirkülasyonunda bırakmak. Kabin çabuk soğur ama nem içeride birikir, cam buğulanır ve buharlaştırıcı asla kurumaz. Ben yolculuğun son beş dakikasında klimayı kapatıp fanı açık bırakıyorum, sistem kuruyarak duruyor.
• Kayış gıcırtısını görmezden gelmek. Klima açıldığında gelen ıslık sesi genelde V kayışı veya kompresör kavramasıyla ilgilidir. Erken bakılırsa ucuz atlatılır.

Ne Zaman Servise Gitmeli?

Diğer yazılar

• Lastik Hava Basıncı Ayarlama
• Yakıt Filtresi Kontrol ve Değişimi
• Lastik Derinliği Ölçme
• Araç Elektrik Bağlantılarını Kontrol
• Araç Bakım Takvimi
• Araç Bakımı İçin Gerekli Aletler